Banken rekenden te hoge boeterente aan klanten

Banken hebben mogelijk tienduizenden klanten benadeeld met de boeterente. Lees waarom u mogelijk teveel heeft betaald voor oversluiten en rentemiddeling.

Boeterente gereguleerd

Op 14 juli 2016 is de nieuwe Europese hypothekenrichtlijn, Mortgage Credit Directive (MCD), ingegaan. Daarin wordt onder andere de boeterente bij oversluiten en rentemiddeling gereguleerd. In de MCD is het volgende bepaald:

De boete voor vervroegd aflossen mag niet hoger zijn dan het werkelijk geleden financiële nadeel van de geldverstrekker.

Teveel boeterente in rekening gebracht

De AFM heeft destijds de contante waarde methode geadviseerd voor de berekening van de boeterente. Geldverstrekkers waren echter vrij om de hypothekenrichtlijn zelf in te vullen. Een aantal banken heeft zich daarbij niet aan de bovenstaande bepaling gehouden.

Uit onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) blijkt dat geldverstrekkers verschillende methoden gebruiken voor de berekening van de boeterente. Een aantal geldverstrekkers heeft daarbij een hogere boete in rekening gebracht dan het werkelijk geleden nadeel van de geldverstrekker.

Nieuwe berekening boeterente

Deze conclusies waren aanleiding voor de AFM om de uitgangspunten voor de berekening van de boeterente nu wel vast te leggen in een leidraad (pdf). We hebben dit vergeleken met de berekening die banken in de praktijk vaak toepassen. We zien de volgende verschillen:

  • Bij de berekening van de boeterente wordt rekening gehouden met het bedrag dat de klant boetevrij mag aflossen.

    Dit doen geldverstrekkers goed.
     
  • Als vergelijkingsrente moet de hypotheekrente met een looptijd gelijk aan de resterende rentevastperiode worden gekozen, of de hoogst naastgelegen rente.

    Banken kiezen nu vaak de laagste naastgelegen rente waardoor de boete hoger uitvalt.
     
  • De boeterente mag niet hoger uitvallen als de hypotheekschuld in verhouding tot de woningwaarde (LTV) is gedaald.

    Banken baseren de vergelijkingsrente nu vaak op de laagste LTV en houden de contractrente gelijk. Dit is in het nadeel van de klant. De vergelijkingsrente moet worden gebaseerd op de hoogste LTV.
     
  • Contractueel afgesproken toekomstige aflossingen moeten worden meegenomen in de berekening van de boeterente.

    Dit betekent dat toekomstige annuïtaire of lineaire aflossingen mogen worden opgeteld bij het deel dat boetevrij mag worden afgelost. Bij een (bank)spaarhypotheek geldt hetzelfde, maar dan voor het vermogen dat in de toekomst wordt opgebouwd.  

Mogelijk geld terug

Vanwege de lage hypotheekrente hebben de afgelopen maanden veel huizenbezitters gekozen voor oversluiten of rentemiddeling. De AFM schat dat tienduizenden huizenbezitters mogelijk benadeeld zijn.

De banken hebben inmiddels toegezegd dat de nieuwe leidraad wordt gebruikt bij de berekening van de boeterente. Daarnaast worden alle klanten die na 14 juli 2016 (de ingangsdatum van de hypothekenrichtlijn) zijn benadeeld schadeloos gesteld. Geldverstrekkers nemen zelf contact op met klanten die het betreft.